Azerbaycan'ın mutfak kültürü ve en meşhur yemekleri

Tülin İçme

editor

14 Ocak 2020, 15:13

Çok çeşitli olan Azerbaycan yemekleri genellikle etli, sebzeli, sütlü, hamur işli yemekler, pilavlar ve çorbalardan oluşur. Zeytinyağlı yemek kültürü oldukça azdır. Azeri mutfağında dikkat çeken bir özellik de şudur: Aynı türe ait yiyeceklerin pek çok çeşidinin olması. Söz gelişi dolma ve sarmanın 30'dan çok, pilavın 100'den fazla çeşidinin olduğu bilinmektedir. Bu durum çorbalar, hamur işleri, et ve sebze yemekleri, tatlılar, salatalar için de geçerlidir.

 

Azerbaycan Mutfağı, Anadolu Türk mutfağıyla birçok yönden ortak özelliklere sahiptir. Azerbaycan’da özellikle etli, sebzeli ve hamur işli yemekler beslenme kültürlerinin temelini oluşturuyor. Çorba ve pilav çeşitlerinin büyük bir zevkle tüketildiği Azerbaycan mutfağında, farklı tariflerle yapılan 100 çeşitten fazla pilav türü bulunmaktadır. Gelişmiş yemek kültürleriyle 100 farklı pilav yapılan ülkede, dolma ve sarmanın da 30’dan fazla türü damakları şenlendiriyor. Şimdi dilerseniz Azerbaycan'ın en ünlü yemekleri hangileri bir bakalım.

 

Azerbaycan’ın en meşhur yemekleri

 

Düşbere

Azerbaycan yemekleri arasında en bilinenlerden olan Düşbere, mantıya benzer bir teknikle yapılıyor. Çok ufak kesilen yufkaların içine dana ya da kuzu eti konularak katlanır ve suda pişirildikten sonra sirke ve sarımsak karışımlı sosla yenir. Bir anlamda Düşbere, Azerbaycan mantısıdır denilebilir.

 

Piti 

Azerbaycan’ın meşhur yemekleri arasında olan Piti de Anadolu’nun pek çok yerinde yapılan etli güvece benzeyen bir yemek türüdür. Özellikle Şeki Şehri’nde ün yapan bu yemek, özel tasarlanmış bir güveçte kuzu eti, erik kurusu, nohut, patates, domates ve çeşitli baharatlar konularak yapılan ve yaklaşık 8 saat kadar pişirildikten sonra servis edilen bir yemek türüdür.

 

Şah Pilavı 

Azerbaycan'ın pilav çeşitleri içerisinde belki de en bilineni olan bu pilav türü, pilavların şahı olarak kabul edildiği için bu isimle anılmıştır. Şah pilavında pirincin içine kuru kayısı, kuzu eti, kuru erik, kuru üzüm, kestane gibi malzemeler bulunmakta ve bu pilav, bir dış perdeyle çevrilmektedir. Bu hâliyle adeta Osmanlı mutfağının bir ürünü olan Şah Pilavı, yapılması bir hayli zor ama lezzeti emsalsiz bir Azerbaycan yemeğidir.

 

Yaprak Dolması

Azerbaycan dolması Anadolu'da yapılan dolmaya göre çok daha küçük sarılır ve muhakkak etli yapılır. Kıymanın içine karıştırılan kuyruk yağı biraz tadını ağırlaştırsa da hiç de fena olmuyor. Dolma servis edilirken zerine sarmısaklı yoğurt dökülüyor. Yanında ise soğan, domates-salatalık söğüş ve tandır ekmeği olmazsa olmazı.

 

Levengi

Özellikle İran sınırına yakın astara bölgesinde her gün tüketilen bir yemek dersek abartmış olmayız. En çok balıkla yapılan bu yemek, kaz ve tavukla da yapılıyor. Yemeğe hakim olan lezzeti alça turşusu denilen erik ekşisi sağlıyor. Salça, erik ekşisi, ceviz içi ve karabiberle doldurulan et fırına veriliyor. Farklı bir lezzet olsa da bizim damak tadımıza oldukça uygun. Bunların dışında Azerbaycan Mutfağı’nda çeşit çeşit dolmalar, Qoğal, Dovğa, Qutab gibi farklı türlerde lezzetler vardır ki, her birisi Azerbaycan Mutfağı’nın ne denli zengin olduğuna ayrı ayrı birer kanıttır. Siz siz olun, yolunuz birgün Azerbaycan’a düşerse, bu yemekleri tatmadan dönmeyin.

 

Şekerbura ve paxlava-Bakü baklavası

Azerbaycan'ın en ünlü tatlılarındandır. Özellikle Nevruz bayramında her evde mutlaka bulunur. Öğütülmüş fındık ve cevizden yapılan bu tatlıları hayatınızda bir kere olsun tatmak gerekiyor.

 

Bakü baklavası tarifi

Azerbaycan’da Nevruz Bayramı’nda veya özel günlerde yapılan baklavadır şerbetinde şeker yerine bal kullanılır. Çokça bilinen Antep baklavasından farklıdır. Yufkası daha kalındır, daha pişkindir. Her baklava diliminin ortasında bir adet kırılmış tam ceviz bulunur ve çok lezzetlidir.

 

Bakü baklavası tarifi için malzemeler

 

 

Hamuru İçin:

• 1 su bardağı ılık süt,

• 2 adet yumurta,

• 200 gr eritilmiş tereyağı,

• 1 paket vanilya,

• Fındık kadar yaş maya,

• Aldığı kadar un ( 4,5 su bardağı un).

 

İçi İçin:

• 600 gr ceviz,

• 400 gr toz şeker,

• Yarım çay kaşığı tarçın,

• Yarım çay kaşığı toz karanfil,

• Yarım çay kaşığı vanilya,

• Yarım çay kaşığı muskat,

• Yarım çay kaşığı zencefil.

 

Arasına Sürmek İçin:

• Yeteri kadar eritilmiş tereyağı.

Üzerine Sürmek İçin:

• 2 adet yumurtanın sarısı,

• 1 çay kaşığı sarı kök (zerdeçal),

• 3 yemek kaşığı sıvı yağı.

 

Şerbeti İçin:

2 su bardağı şeker,

1,5 su bardağı su,

Yarım limonun suyu,

Yarım çay bardağı bal

 

 

Bakü baklavası Yapılışı

İçi için; geniş bir kaseye cevizi, şekeri, tarçını, toz karanfili, vanilyayı, muskatı ve zencefili koyup karıştıralım. Hamuru için; bir kaba mayayı ve ılık sütü koyup mayayı süt içinde eritelim. Üzerine yumurtaları, tereyağını ve vanilyayı koyup karıştıralım. Sonra yavaş yavaş unu ilave edip kulak memesi yumuşaklığında bir hamur yoğuralım. Hamuru 1 saat dinlenmeye bırakalım. Hamurdan küçük parçalar koparıp 20 adet küçük beze hazırlayalım. 20 adet bezeyi 10 ar 10 ar ayıralım. (orta büyüklükte 2 tepsi çıkar) 10 adet bezenin 2 tanesini diğerlerinden biraz daha büyük açalım. Tepsimizi yağlayalım. Açtığımız bir büyük hamuru tepsiye serelim. Üzerine tereyağını sürelim ve kenarlarındaki fazlalıkları keselim. Sonra iç harçtan serpelim. 10 kat yufkayı bu şekilde hazırlayalım. (her katı yağlayıp iç harçtan serpelim) Kalan 10 adet bezeyi de açıp aynı şekilde hazırlayalım. Baklavamızı, baklava dilimleri şeklinde keselim. Üzerine sürmek için; yumurtanın sarısını, zerdeçalı ve sıvı yağı koyup iyice çırpalım. Sonra baklavanın üzerine sürelim. Her baklava dilimine birer ceviz batıralım. Ben biraz daha süslü olmasını istediğim için kenarlarından kestiğim parçaları tekrar açıp ve kurabiye kalıbıyla kestim, onları her dilimin üzerine yerleştirdim. Önceden ısıtılmış 170° fırında üzeri biraz kızarınca fırından çıkaralım. Tekrar kestiğimiz dilimlerin üzerinden geçelim. Daha sonra gezdirerek baklavanın üzerine 1 su bardağı tereyağını dökelim.

 

Fırını 180° çıkarıp baklavanın üzeri kızarana kadar pişirelim. şerbeti için; Bu arada şerbetini hazırlayın, şerbetin ılık olması lazım. Şerbetini döktükten sonra 2 dakika daha fırına koyulur.Sonra fırından alınıp ılıyınca tepsiden servis tabağına dizilir.

 

Şerbet için : tencereye şekeri ve suyu koyup şeker eriyinceye kadar karıştıralım. Şeker eriyince ocağın altını açalım ve kaynatalım. Kaynamaya başlayınca yarım limon suyunu ilave edelim ve 5-6 dakika daha kaynatıp ocaktan alalım. Yarım çay bardağı balı ilave edip karıştıralım ve ılımaya bırakalım. Ilık baklavanın üzerine ılık şerbeti dökelim. Tatlımız iyice şerbeti çekince tatlımızı servis yapalım.