Ekmek israfını önlemek için bayat ekmek nasıl değerlendirilir?

Tülin İçme

editor

28 Ocak 2020, 16:46

İsrafa dur demek için bayat ekmeği değerlendirme yolları… Bir sonraki güne kalan her ekmek bayat ekmek değildir ve besin değeri taze olduğu haliyle aynıdır. Hiçbir biçimde ekmekleri çöpe atmayıp evde değerlendirmek gerekir Ekmek, Türkiye’de en çok tüketilen ürünlerin başında gelmektedir. Pek çok üretim yeri mevcuttur. Ekmek alırken hijyen ve üretim koşullarına dikkat etmenizde fayda var.

 

Yeterince pişmemiş, yanık, su ve tuz oranı dengesiz, mayalanma sürecine uyulmayan, yağda kızartılmış kadar yağlı ekmekler almamalısınız. İçinde beyazlatıcı madde bulunan ekmekler alınmamalıdır. Öncelikle tüketebilecek kadar ekmek alınmalıdır. İhtiyaç fazlasını almak ekmeklerin bayatlamasına sebep olur. Evinizde ekmek yapıyorsanız, yine aynı şekilde ihtiyacınız kadar yapmalısınız.

 

Dikkat etmeniz gereken bir diğer nokta ise kepekli ekmeklerdir. Kepekli ekmekler de pek çok yerde satılmakta ve tüketimi önerilmektedir. Satın alırken kepek ekmeklerin içerik bilgisine ve malzemelerin oranlarına bakmak gerekir.

 

Sofraların vazgeçilmez besin kaynağı ekmek, aynı zamanda hiç fark edilmeden israf edilen bir besin haline geldi. Ülkemizin bir tahıl ülkesi olması nedeniyle bizler için ekmeğin beslenme biçimimizdeki önemi çok daha fazladır. Peki, temel besin ihtiyaçlarımızdan olan ekmeğe ne kadar önem veriyoruz? Ekmek israfının boyutlarını gördükçe en önemli nimet saydığımız ekmeğe gereken önem verdiğimizi söylemek imkânsızlaşıyor.

 

Ekmek israfını önlemeye yönelik bayat ekmeklerle evde pratik olarak hazırlayabileceğiniz tarifleri bir araya getirmek istedik. Hiç şüphesiz hepimizin bildiği ya da duyduğu bu tarifleri tozlu raflardan indirmenin ve hayatımıza geçirmenin vakti geldi. Ekmek israfına yönelik herkes üzerine düşen görevi gerçekleştirebilir. Sizlerle bu konuda oldukça yapıcı adımlar atan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu olan Toprak Mahsulleri Ofisi’nin başlattığı bir kampanyadan bahsetmek istiyoruz. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) israf edilen her dilim ekmekte dünyadaki aç insanların hakkının bulunduğuna dikkat çekerek, israfın boyutları ile ekmek israfının önlenmesinde toplumun bilgilendirilmeye ve bilinçlendirilmeye ihtiyacı olduğu sonucunu ortaya koyuyor. Ekmek israfının önüne geçmek adına, “Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası”, 17 Ocak 2013 tarihinde cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından başlatıldı.

 

Ekmek israfını önlemek için evde neler yapılmalı?

 

• İhtiyaçtan fazla ekmek alınmamalıdır.

• Dilimlenerek tüketilmesi israfı azaltacaktır.

• Bayatlamış ve kurumuş ekmekler; fırında, ekmek kızartma makinesinde veya kaynamakta olan tencerenin üzerindeki süzgece yerleştirilerek tüketime uygun hale getirilebilir.

• Bayat ekmekler, galeta unu veya kurutulmuş ekmek içi şeklinde, uygun yemeklerde kullanılabilir.

 

"Ekmeğe Hürmeti” Biz Devam Ettirelim

 

Eskiden büyüklerimiz bizlere her anlamda ekmeğe hürmeti gösterirlerdi. Belki de hiç farkına varmadan bilinçaltımıza ekmeğin önemini yerleştirmişlerdi. Bizlere düşen vazife ise yine bu değerlerimizi bizden sonra gelecek olan kuşaklara aktarmak olacaktır. Eski nasihatleri hatırlayacak olursak; ekmek yere düştüğünde yerden alınır ve üç kere öpülürdü, yemek masasına dökülen kırıntılar toplanır yenilirdi yoksa arkamızdan ağlarlardı, evde kalan bayat ekmeklerden ninelerimiz farklı lezzetlerde yemekler yaparlardı. Yani ekmeğe büyük bir hürmet vardı. “O ekmeği bulamayanlar da var” öğütleri ile büyümedik mi biz? Peki, şimdi ne oldu da ihtiyaç fazlası satın alınan ekmekler ve israf noktasına geldik?

 

Allah Kur'an-ı Kerim'de  insanlığa şöyle emretmiştir: Yiyiniz. İçiniz. Fakat israf etmeyiniz. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” A’raf Suresi, 31.

 

Bayat ekmekten galeta unu tarifi

• Malzemeler: • İstediğiniz kadar bayat ekmek • Mutfak robotu Hazırlanışı: Ekmekleri küçük parçalar halinde bölüyoruz.

Böldüğümüz ekmeklerin tümünü bir tepsiye koyup yayıyoruz ve bu şekilde kurutuyoruz. Kurutma işlemini fırınlayarak da yapabilirsiniz ancak eğer fırınladıysanız soğumasını mutlaka bekleyin. Daha sonra bu ekmekleri mutfak robotunun son ayarından hepsi un ufak oluncaya kadar geçirin. geçirin. Hava almayan bir kavanoza ya da saklama kabına koyup bir kaç saat dinlendirin. Daha sonra kapağını kapattığınız bu galeta unu kavanozu/saklama kabı kullanım vakti gelene kadar mutfağın serin bir köşesinde yerini alabilir.

 

Bayat ekmekten yumurtalı ekmek tarifi

• Malzemeler: • 3 yumurta, Bir fiske tuz, 6 dilim bayatlamış ekmek

Hazırlanışı: Yumurtaları çukur ve yayvan bir kaba kırın, üzerine tuzu ilave edin. Yumurtaları çatalla karıştırın. Geniş bir tavaya sıvı yağ koyun. Bayatlamış ekmek dilimlerini yumurtaya batırıp arkalı önlü iyice bulayın ve kızgın yağda kızartın.

 

 

Bayat ekmekten papara tarifi

• Malzemeler: • 2 orta boy soğan, 1 adet bayat ekmek, 300 gr kıyma, 3 iri domates, 125 gr tereyağı, 1 çay bardağı sıvı ya, 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, Yoğurt, Kırmızıbiber.

Hazırlanışı: Soğanları soyup, yarım ay şeklinde ince ince doğrayın. Teflon tavaya sıvı yağı dökün ve üzerine soğanları alın, kavurun. Üzerine kıymaları da ekleyerek kavurmaya devam edin. Tuz ve biberi ekleyin. Domatesleri küp küp doğrayın ve kıymanın içine katın. Gerekirse biraz çok az su ekleyebilirsiniz. Ekmekleri dilimleyin ve sonra küçük parçalar halinde kesin. Kestiğiniz ekmekleri yayvan bir tencereye veya tepsiye koyun. Yaptığınız kıymalı sosu üzerine dökün. Kısık ateşte pişirin. Servis tabağına alın. Yoğurdu biraz tuz ile çırpın ve pişen ekmeklerin üzerine dökün. Üzeri için tereyağını bir kapta eritin köpük köpük olunca kırmızı biberi katın, bir taşım kabartın. Son olarak yoğurdun üzerine gezdirin.

 

Bayat ekmekten tarator tarifi

• Malzemeler: • 500 gr süzme yoğurt, 125 gr (5 dilim) bayat ekmek rendesi, 4 gr (2 diş) sarımsak, 100 gr (1 çay bardağı), zeytinyağı, Tuz.

Hazırlanışı Beş dilim bayat ekmeği rendelendikten sonra tavada zeytinyağı ve sarımsak ile soteleyin. Hazırlanan bu karışım soğuduktan sonra yoğurt ile karıştırın. Üzeri için rendelenmiş bayat ekmekleri ve dereotunu karıştırıp enfes bir görünüm ile servise sunun. 

 

Bayat ekmekten ev kebabı tarifi

• Malzemeler: • 2 adet pide, 500 gr kuzu şiş, 500 gr kıymadan köfte, 2 dilim antirkot, Süzme yoğurt, Tuz, Karabiber, 4 sivri biber, 4 domates, Tereyağı. • Sosu için: • 3 iri domates rendesi, 1 çay kaşığı tuz, 100 gr tereyağı.

Hazırlanışı: Şişleri 1 çay kaşığı tuz, yarım çay kaşığı karabiber, 2 çorba kaşığı likit yağ ile marine edin. Teflon tavada pişirin. Kızarsın ama kurumasın. Köfteyi 1 soğan rendesi, 2 çorba kaşığı ekmek kurusu, 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 1 çay kaşığı karbonatla iyice yoğurun. Biraz buzdolabında dinlendirin. Elinizi likit yağa batırarak minik köfteler yapın. Köfteleri de teflon tavada pişirin. Antirkotu bir tutam tuz, bir tutam karabiber ve 1 çorba kaşığı likit yağ ile marine edin. Teflon tavada pişirin. Bu arada onlar pişerken pideleri lokma şeklinde doğrayın. Büyük bir tavada biraz likit yağ ile pembe pembe olana kadar çevirin. Hepsinin sıcak olmasına özen gösterin. Pideleri servis tabağına alın. Tereyağında pişirdiğiniz domates sosunu üzerine dökün. Yaptığınız bütün et ve köfteleri yerleştirin. Kenarına yoğurdu ve yine teflonda çevirdiğiniz biber ve domatesi ekleyin. Zevkinize göre ama en az 125 gr tereyağını eritin. Köpürttükten sonra tüm kebabın üzerine dökerek sıcak servis edin.

 

Bayat ekmekten salata tarifi

• Malzemeler: • 125 gr (5 dilim) bayat ekmek, 240 gr (2 adet) domates, 120 gr (1 adet) salatalık, 25 gr (1 adet) sivri biber, 30 gr (2 adet) yeşil soğan, 20 gr (1 adet) limon suyu, 10 gr (2 tatlı kaşığı) nar ekşisi. 10 gr (2 tatlı kaşığı) zeytinyağı, Tuz.

Hazırlanışı: Bayat ekmek buharda biraz yumuşatın. Daha sonra küp şeklinde doğranarak içine zeytinyağı ilave edilip fırında 10 dakika kızartın. Domates, salatalık, sivri biber ve soğan doğranıp kızartılmış ekmekler ile karıştırın. Servise sunarken üzerine nar ekşisi, zeytinyağı ve limon suyu ilave edin.

 

Bayat ekmekten puding tarifi

• Malzemeler: • 5 dilim bayat köy ekmeği, 3 yumurta, 1 lt. süt, 1 pk. vanilya, 1 çay k. tarçın, 1,5 su b. toz şeker.

Hazırlanışı: Bayatlamış olan ekmeklerin kenarlarını kesiyoruz ve iç kısımlarını alıp küp küp doğruyoruz. Doğradığımız ekmekleri fırın tepsisine koyuyoruz, önceden ısıtılmış 180 derecelik fırında kızartıyoruz. Karıştırma kabına sütü döküyoruz, yumurtaları kırıyoruz. Vanilyayı, tarçını ve toz şekeri de döküyoruz. Çırpma teliyle iyice çırpıyoruz. Fırından çıkardığımız ekmeklerin ilk sıcaklığı çıkınca üzerine karışımı gezdirerek döküyoruz. Tekrar fırına koyarak pişiriyoruz. İyice pişene kadar bekliyoruz, eğer tam pişmemiş olursa yumurta kokabilir. Fırından çıkarınca dilimleyerek servis ediyoruz.