Türkiye'de bekçilerin yetkileri tartışılıyor, Avrupa'da bekçilerin durumu nasıl?

Avrupa'da bekçilik tartışması, Hangi ülkede nasıl uygulanıyor, eleştiriler ne? Sizler için derledik

İstanbul, Serkan Okur, İnteraz - 11 Şubat 2020, 18:39

Adalet ve Kalkınma Partisi'nin, kolluk kuvvetlerine yardımcı olmak üzere, bekçilere geniş yetkiler veren Çarşı ve Mahalle Bekçileri Yasa Teklifi'nin, TBMM İçişleri Komisyonu'nda kabul edildikten sonra Meclis Genel Kurulu’na gelmesi bekleniyor.

CHP, HDP ve İYİ Partili üyelerin muhalefet şerhi düştüğü yasa teklifi, bir kesim tarafından zaten var olan uygulamanın günümüz şartlarına uyarlanarak güncellenmesi olarak yorumlanırken, bir kesim de bunun denetimsiz bir şekilde bırakılırsa 'ahlak bekçiliğine' dek uzanabileceğinden endişe ediyor.

Türkiye'de bekçilerin durumu böyleyken acaba Avrupa'da nasıl?

Avrupa'nın birçok ülkesinde siviller oluşturdukları özel gruplarla mahallelerinin güvenliğini sağlamak için sokaklarda devriye geziyor, şüpheli durumlarda polise haber veriyor, bazen de kendileri müdahale ediyor. ABD’de başlayan bu uygulama giderek kuzey Avrupa ülkelerine de yayıldı. Hollanda, Almanya, Birleşik Krallık ve İskandinavya ülkelerinde yaklaşık 3 milyon kişi bu tür gruplara katılarak mahallerinin güvenliğini sağlamaya çalışıyor. Fakat uzmanlar, bu uygulamanın yasal sınırları ve siyasi boyutlarına dikkat çekiyor. Bazı devletlerde bu tür uygulamalar 'sadece tolere edilirken', bazılarında 'ücretsiz güvenlik' sağladığı gerekçesiyle teşvik ediliyor.

Hollanda'nın Lahey kentinde sivil kadın ve erkekler boş zamanlarında haftada iki kez mahallelerinde devriye gezmek için gönüllü oluyor. Bunlardan biri olan Jan Overduin, icra ettiği vazifeyle ilgili, ''Basit şeyler yapıyoruz. Mesela geceleri ışıklandırma sistemlerinde bir sorun olduğunda yetkilileri uyarıyor'' diye konuşuyor.

Almanya'da neo-Nazi hareketine yakın olan aşırı sağcı Nasyonal Demokrat Parti, kurdukları izleme gruplarının amacının, göçmen saldırılarına karşı Amberg şehrini güvence altına almak olduğunu açıklayan bir video yayınlamıştı. Birçok Alman böylesi grupların olmasını eleştirmişti. Alman kriminolog Marc Schuilenburg, Amburg'daki izlemem gruplarının ayrımcılığa, ötekileştirmeye ve etnik profil oluşturmaya yol açabileceğini ifade ediyor: ''Aşırı sağcı izleme grupları , Afrikalıları, uzun sakallı erkekleri ve burkalı kadınları hedef alıyor. Yani onlar için Avrupalıya benzemeyen herkes şüpheli.''

Londra’nın Wembley bölgesinde bir izleme grubunda yer alan Patrick ve Cleveland sadece mahallede gezmekle yetinmeyip, pedofili şüphelilerini de ortaya çıkarmaya çalışıyor. Patrick ve Cleveland, reşit olmayan gençlerin kullandığı sosyal medya platformlarında sahte hesap açarak pedofillerle iletişime geçmeye çalışıyor. İkili, bu güne kadar toplam 600 şüpheliyi polise bildirdiklerini öne sürüyor.